Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng hành trình tìm kiếm những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc vẫn chưa khép lại. Đến hôm nay, vẫn còn nhiều liệt sĩ chưa xác định được nơi an nghỉ, nhiều ngôi mộ chưa biết tên và nhiều gia đình vẫn mòn mỏi chờ đợi ngày người thân được trở về. Mỗi ký ức còn lưu giữ trong Nhân dân, mỗi thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ hay địa điểm chôn cất đều có thể trở thành manh mối quý giá, góp phần làm sáng tỏ những khoảng trống còn bỏ ngỏ của lịch sử.

Xuất phát từ truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc, đồng thời hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã phát động Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, không chỉ nhằm tăng tốc công tác tìm kiếm, quy tập trong và ngoài nước mà còn tập trung chuẩn hóa dữ liệu, lấy mẫu, giám định AND và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong xác định danh tính các hài cốt còn thiếu thông tin. Đây là đợt huy động quy mô lớn với sự tham gia của các lực lượng quân đội, công an, ngành khoa học, chính quyền địa phương và toàn xã hội trong hành trình đưa các liệt sĩ trở về với gia đình và tên tuổi của mình.

Cán bộ Ban CHQS xã Tuy An Tây khảo sát thực địa, tiếp nhận thông tin do người dân cung cấp về địa điểm nghi có mộ liệt sĩ.

Sự cấp bách của Chiến dịch không chỉ nằm ở mục tiêu hay thời gian thực hiện. Điều đáng suy ngẫm hơn là mỗi năm trôi qua, những nhân chứng của chiến tranh ngày một ít dần, nhiều địa danh đã thay đổi theo quá trình phát triển, nhiều dấu tích chiến trường không còn nguyên vẹn. Nếu những ký ức còn sót lại không được ghi nhận hôm nay, rất có thể chúng sẽ mất đi mãi mãi. Chính vì vậy, Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ chạy đua với thời gian để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ mà còn là hành trình lưu giữ những ký ức cuối cùng của một thế hệ đã đi qua chiến tranh. Công tác tuyên truyền vì thế được xác định là một nhiệm vụ quan trọng nhằm lan tỏa ý nghĩa nhân văn của Chiến dịch và vận động các tầng lớp Nhân dân tích cực tham gia cung cấp thông tin phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, không ít cuộc tìm kiếm thành công lại bắt đầu từ những thông tin rất giản dị. Có nơi, vị trí một ngôi mộ được xác định từ lời kể của một cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu. Có nơi, đầu mối xuất phát từ ký ức của một người dân từng chứng kiến việc chôn cất các liệt sĩ trong chiến tranh. Cũng có trường hợp chỉ từ một lá thư cũ, một cuốn sổ tay, một tấm bản đồ vẽ tay hay tên gọi dân gian của một cánh rừng, một con suối đã mở ra hướng xác minh mới. Khi những thông tin ấy được đối chiếu với hồ sơ quân đội, dữ liệu lưu trữ, kết quả khảo sát thực địa và giám định khoa học, nhiều hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy, nhiều ngôi mộ vô danh đã được gọi lại đúng tên người nằm xuống. Điều đó cho thấy, trong hành trình tìm đồng đội, không có ký ức nào là nhỏ, cũng không có thông tin nào là vô nghĩa.

Thông tin từ nhân chứng và người dân địa phương là cơ sở quan trọng để các lực lượng chức năng khảo sát, đối chiếu và xác minh địa điểm nghi có mộ liệt sĩ

Sau hội nghị triển khai thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm” do Hội đồng Chính sách xã Tuy An Tây tổ chức, địa phương đã thống nhất các nhiệm vụ trọng tâm và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị trong quá trình tổ chức thực hiện. Theo Kế hoạch số 04/KH-HĐCS ngày 01/7/2026 của Hội đồng Chính sách xã, công tác tuyên truyền sẽ được đẩy mạnh trên hệ thống truyền thanh, Trang thông tin điện tử, mạng xã hội và các hình thức phù hợp nhằm lan tỏa ý nghĩa của Chiến dịch; vận động cán bộ, đảng viên và Nhân dân tích cực cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, địa điểm chôn cất liệt sĩ, các tài liệu, di vật hoặc những ký ức còn lưu giữ trong cộng đồng. Mỗi thông tin tiếp nhận sẽ được các cơ quan chức năng rà soát, đối chiếu, kiểm chứng theo đúng quy trình chuyên môn trước khi phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Có thể sẽ có người cho rằng câu chuyện mình biết chỉ là một mẩu ký ức rất nhỏ. Nhưng lịch sử nhiều lần chứng minh, hành trình đưa một liệt sĩ trở về với gia đình thường bắt đầu từ chính những điều tưởng như bình dị ấy. Một địa danh cũ được nhắc lại, một kỷ vật được lưu giữ cẩn thận hay một lời kể chưa từng được ghi chép cũng có thể trở thành mảnh ghép còn thiếu để hoàn thiện một hồ sơ đã bỏ ngỏ nhiều năm. Mỗi thông tin được người dân cung cấp không chỉ hỗ trợ cơ quan chức năng trong quá trình xác minh mà còn góp thêm một mảnh ghép để hoàn thiện hành trình đưa các liệt sĩ trở về với tên tuổi của mình.

Mỗi ký ức, mỗi dấu tích còn lưu giữ đều có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, nhiều dấu tích chiến tranh đã lùi vào quá khứ nhưng vẫn còn những người lính chưa thể trở về với tên tuổi của mình. Bởi vậy, Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là nhiệm vụ của các lực lượng làm công tác tìm kiếm, quy tập mà cần sự chung tay của cả cộng đồng. Mỗi ký ức được sẻ chia, mỗi thông tin được cung cấp, mỗi kỷ vật được gìn giữ đều có thể trở thành một mắt xích quan trọng giúp làm sáng tỏ thêm một hồ sơ, xác định thêm một danh tính và đưa thêm một liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương. Để những ký ức của chiến tranh không mất đi cùng thời gian, để lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh được tiếp nối bằng những hành động thiết thực của hôm nay./.