Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, nhiều người từng lên đường làm nhiệm vụ trong những năm tháng chiến tranh đã trở về, có người đã không còn. Nhưng những giấy tờ, tấm ảnh, bằng khen và kỷ vật mang tên họ vẫn được gìn giữ trong các kho lưu trữ, chờ một ngày được trao lại cho chính chủ nhân hoặc người thân.

Danh sách hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B được niêm yết công khai tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Tuy An Tây và Ban nhân dân các thôn để người dân thuận tiện tra cứu, đối chiếu thông tin.

Theo Thông báo số 63/TB-SNV ngày 15/7/2026 của Sở Nội vụ tỉnh Đắk Lắk, hiện Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh còn lưu giữ bản sao 774 hồ sơ, kỷ vật của cán bộ đi B quê quán tỉnh Phú Yên (cũ) và tỉnh Đắk Lắk (cũ) chưa xác định được chủ nhân hoặc thân nhân để trao trả.

Đó là hồ sơ của những cán bộ, chiến sĩ từng tập kết ra Bắc tham gia lao động, sản xuất, học tập, sau đó trở vào Nam công tác theo yêu cầu của cách mạng. Qua nhiều thập niên, trong những tập hồ sơ ấy vẫn còn những tài liệu gắn với cuộc đời mỗi người như sơ yếu lý lịch, quyết định đi B, giấy chuyển đi, giấy tờ sinh hoạt Đảng, bản sao chứng minh thư, huân chương, huy chương, kỷ niệm chương, bằng khen, ảnh và các giấy tờ khác.

Trong số những hồ sơ còn chờ người nhận ấy có 9 cái tên mang quê quán An Xuân, An Lĩnh và An Nghiệp trước đây, nay thuộc địa bàn xã Tuy An Tây. Có hồ sơ chỉ ghi tên xã, có hồ sơ còn lưu cả tên vùng, tên thôn cũ. Những địa danh đã đi qua nhiều lần thay đổi đơn vị hành chính giờ lại trở thành dấu mốc để lần tìm gia đình của những người đã rời quê từ nhiều thập niên trước.

Cụ thể:

1. Nguyễn Thanh Ba - hồ sơ số 27988; quê quán: Vùng 3, xã An Lĩnh, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

2. Nguyễn Bảng - hồ sơ số 27999; quê quán: xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

3. Lê Văn Bút - hồ sơ số 28033; quê quán: xã An Lĩnh, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

4. Võ Thị Ái Liên - hồ sơ số 28432; quê quán: xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

5. Tề Viết Mau - hồ sơ số 28504; quê quán: xã An Lĩnh, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

6. Lê Thế Mỹ - hồ sơ số 28537; quê quán: xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

7. Trần Thanh Ngọc - hồ sơ số 28590; quê quán: thôn Định Phong, xã An Nghiệp, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

8. Cao Rõ - hồ sơ số 28706; quê quán: thôn Trung Thành, xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

9. Nguyễn Thanh Vân - hồ sơ số 29004; quê quán: xã An Xuân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên.

Các thông tin về họ tên, số hồ sơ và quê quán trên được giữ nguyên theo danh sách hồ sơ cán bộ đi B chưa trao trả. Trong danh sách gốc, Nguyễn Thanh Ba, Nguyễn Bảng và Lê Văn Bút được ghi quê quán tại An Lĩnh, An Xuân. Võ Thị Ái Liên, Tề Viết Mau, Lê Thế Mỹ và Trần Thanh Ngọc được ghi ở phần tiếp theo; riêng trường hợp Trần Thanh Ngọc còn lưu địa danh cụ thể là thôn Định Phong, xã An Nghiệp. Cao Rõ được ghi quê quán tại thôn Trung Thành, xã An Xuân; Nguyễn Thanh Vân tại xã An Xuân.

Tuy nhiên, 9 trường hợp trên mới là những hồ sơ có quê quán được ghi trực tiếp tại các địa danh thuộc Tuy An Tây hiện nay. Phạm vi tìm kiếm không vì thế mà dừng lại ở 9 cái tên. Qua nhiều thập niên, nơi cư trú của cán bộ đi B và các thế hệ thân nhân có thể đã thay đổi. Vì vậy, trong danh sách hồ sơ chưa được trao trả của toàn tỉnh vẫn có khả năng có những trường hợp tuy quê quán được ghi tại địa phương khác nhưng bản thân hoặc gia đình, con cháu hiện sinh sống tại Tuy An Tây.

Bởi vậy, bên cạnh việc nhận diện 9 trường hợp nêu trên, người dân, nhất là những gia đình có người thân từng đi B, có thể đối chiếu thêm danh sách đầy đủ hồ sơ cán bộ đi B chưa được trao trả. Một cái tên quen, một thông tin về nơi cư trú, quan hệ thân nhân hay gia đình hiện nay đều có thể trở thành đầu mối để việc xác minh được tiếp tục.

Và chính những địa danh cũ còn lại trong hồ sơ cũng có thể dẫn cuộc tìm kiếm trở về gần hơn với từng gia đình. Sau nhiều thập niên, có thể người cán bộ trong hồ sơ đã chuyển đi nơi khác, có người không còn; con cháu cũng có thể đã sinh sống xa quê. Nhưng ở một làng quê, ký ức về một gia đình, một người từng tập kết ra Bắc, từng đi B đôi khi vẫn còn trong trí nhớ của bà con, họ hàng và những người cao tuổi.

Bởi vậy, việc tìm lại chủ nhân của những hồ sơ này không chỉ trông chờ vào cơ quan lưu trữ hay chính quyền địa phương. Một cái tên được người quen nhận ra, một địa danh gợi lại một gia đình cũ, một cuộc điện thoại hỏi thêm người lớn tuổi trong nhà… cũng có thể mở ra đầu mối mà những trang hồ sơ chưa thể chỉ dẫn.

Nếu trong những cái tên được công bố có một người khiến bạn thấy quen, hãy thử hỏi thêm người thân, hàng xóm hoặc những người lớn tuổi quanh mình. Nếu biết gia đình, con cháu hay bất kỳ thông tin nào liên quan, hãy chuyển thông tin ấy đến cơ quan chức năng. Và nếu chưa biết, một lượt chia sẻ bài viết cùng danh sách đầy đủ cũng có thể đưa những cái tên này đi xa hơn, đến đúng người có thể nhận ra họ.

Bởi phía sau mỗi cái tên trong danh sách không chỉ là một mã số hồ sơ. Đó từng là một con người rời quê trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh; và phía sau họ có thể vẫn còn một gia đình chưa biết rằng những tấm ảnh, giấy tờ, bằng khen hay kỷ vật của người thân mình vẫn đang được gìn giữ.

Có những cuộc trở về phải mất rất nhiều năm mới tìm được đường. Với những hồ sơ còn chờ người nhận, con đường ấy đôi khi chỉ còn thiếu một người nhận ra cái tên quen và giúp nối thêm một nhịp về nhà./.

THÔNG TIN CẦN BIẾT

Người dân có thông tin về các trường hợp nêu trên hoặc nhận ra thông tin liên quan trong danh sách đầy đủ hồ sơ cán bộ đi B chưa được trao trả có thể liên hệ Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tuy An Tây để được hướng dẫn, hỗ trợ xác minh và thực hiện các thủ tục liên quan.

Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Đắk Lắk:

- Trụ sở chính: Đường Trần Văn Giàu, Khối 8, phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk. Liên hệ bà Nguyễn Thị Thanh Hoa, điện thoại 0935 565 631.